یادداشت تسنیم| “مذاکره”ای که همه دنیا را علیه اقتصاد ایران بسیج کرد- اخبار اقتصادی – اخبار تسنیم


خبرگزاری تسنیم، کارگروه بررسی‌های ویژه اقتصادی؛ پرونده «زیرِ پوست تحریم»، بخش چهارم

تحریم‌ها هر روز جدیدتر و فنی‌تر و دقیق‌تر و سطح بالاتر اعمال می‌شود؛ اخیراً که اتفاقات بسیار بد و بی‌سابقه‌ای هم رخ داده است؛ از تحریم نیروی نظامی رسمی یک کشور بگیرید تا تحریم وزیر خارجه و همچنین رهبر معظم انقلاب. اما تا حالا اندیشیده‌اید که ایالات متحده در وضع و اعمال چنین قوانین احمقانه‌ای، چگونه موفق می‌شود افکار جهانی را با خود همراه کند؟ این روند پیش‌رونده، حاصل ساختارسازی و کنش فعال آمریکا برای طراحی دقیق و مؤثر نظام تحریم‌ها و استفاده از حداکثر ظرفیت‌های سیاسی و دانشی درون و بیرون آمریکا بوده است. دانشگاه‌های صاحب‌نام آمریکایی، در کنار تینک تنک‌ها (اندیشکده‌ها)، و نیز افراد صاحب‌نظر سیاسی و اقتصادی و امنیتی، و هر نهاد و فرد مؤثر دیگر در این موضوع با جدیت به کار گرفته شده، تا منظومه‌ای سازوار و تأثیرگذار برای تحریم‌ ایران فراهم آید. افراد و شخصیت‌های علمی و سیاسی آمریکا، روز به روز در موضوع تحریم، ورزیده‌تر می‌شوند و مبانی و روش‌های عمیقتر و پیچیده‌تری را در اعمال تحریم‌ها به کار می‌گیرند. با نگاه به این ساختارسازی قوی و تربیت متخصصان راهبردی و هزینه‌های هنگفت و جدیت غرب در دستیابی و ارتقاء فناوری‌های نو به نو در معماری نظام تحریم‌ها، طبعاً سنگربندی درست و منظم و قوی در جبهه‌ی ایران مورد انتظار است؛ اما دریغ! اینجا کسی را دأب مقابله‌ی ساختاری با تحریم نیست.

در این زمینه بیشتر بخوانید

آیا فهرست بلندبالای دست‌اندرکاران و ذی‌مدخلان موضوع، نه حتی برای آفند، که برای پدافند علیه نظام تحریم‌های ظالمانه و شدید و تشدید شونده و به‌اصطلاح غربی‌ها «فلج‌کننده» طراحی مؤثری دارند؟ طراحی مؤثر به جای خود، اصلاً طراحی‌ای دارند؟ آیا برای فعال شدن دیپلماسی اقتصادی، ولو اندک، تمهیدی اندیشیده شده؟ آیا ظرفیت‌های درونی بی‌شمار اقتصاد ایران سر و سامان یافته؟ آیا برای سبک زندگی مسرفانه‌ی مردم تدبیر شده؟ آیا دیگر (مطابق آمارهای فائو) 40 درصد غذای تولیدی‌مان را دور نمی‌ریزیم؟ آیا مصرف گاز ایرانی‌ها به اندازه کل چین و کل اتحادیه اروپا نیست؟ دولت چطور؛ آیا جمع و جور تر شده یا بودجه‌ی برخی ابر شرکت‌های دولتی 52 درصد افزایش داشته است؟ آیا شبکه‌ی تو در تو و پیچیده‌ی رانت و استفاده از منابع نفتی و دولتی، تغییری کرده؟ آیا برای مقاوم‌سازی و ساخت درونی اقتصاد تمهیدی اندیشیده شده است؟ و الخ.

شاید جدی‌ترین مقابله‌ی ما منحصر در این باشد که به دلیل اینکه فروش نفت و در پی‌ آن درآمدهای دولت کاهش داشته، سازمان مالیاتی اخیراً جدیت به خرج داده که از «فعالان اقتصادی» مالیات بیشتری بگیرد. و البته در ادبیات مالیاتی ایران، صد سال و بیشتر است که فعال اقتصادی شامل بانک‌هایی که بنگاه‌داری می‌کنند، یا سفته‌بازها، یا فعالان بازار ارز، یا سوداگران مسکن، یا پزشکان شریف، یا کسانی که اقلام لوکس می‌خرند تا «تبرّج» و «دور دور» کنند، و دیگرانی که با وجود معاملات هنگفت پشیزی مالیات نداده و نمی‌دهند، نمی‌شود؛ اساساً برای برخی از این طبقات، «پایه‌ی مالیاتی» تعریف نشده، تا سازمان امور مالیاتی، در کارشان شود! طبق تعریف، فعال اقتصادی آن کارمند نگون‌بخت یا کاسب جزئی است که به زحمت معاش خانواده‌اش را تأمین می‌کند… و این، مهمترین کنش ما در برابر تحریم‌ است!

برای اینکه به سطح تغییر آرایش دولت به سمت اقتصاد مقاومتی و مقابله با تحریم‌ها پی ببریم جواب آن مدیر بلندپایه‌ی دولتی موضوعیت دارد که «ای آقا! چه فرمایش‌ها می‌کنید! هریک از 200 عضو هیئت مدیره‌ام را اگر دست بزنم از 60 جا صدای اعتراض بلند می‌شود»؛ و طرفه اینکه کمی بعدتر، خود جنابش را خلع ید و سپس با اتهاماتی بدتر از این‌ها دستگیر می‌کنند!

بیشتر بخوانید

واقعیتش را بخواهید جواب ما به جدیت غرب، شامل «دندان قروچه» یا اگر حوصله‌ای دست داده نهایتاً فریاد «مرگ بر آمریکا» بوده است. البته سیاسیون ما یک واکنش مهم دیگر نیز داشته‌اند؛ اینکه به‌جای عمده کردن و اهتمام به مؤلفه‌های اساسی قدرت اقتصادی، جریان‌های سیاسی عمده شده‌اند و به‌خصوص جریان‌های مذاکره‌کننده‌ی ایرانیِ سابق و لاحق، با شدت و همواره، مشغول شستن دست و روی همدیگر هستند. در یک نمونه، سعید جلیلی گفت:

برجام مانند این بود که ماشین یک میلیونی را به مبلغ یک میلیارد خریداری کنی اما طرف مقابل بعد از آنکه بخشی از پول را از ما گرفت، از دادن ماشین خودداری کند و با ماشین فرار کند و بعد شرکای او به شما بگویند باید بقیه اقساط ماشین را بدهید و بعد هم گفته شود یک مزاحم از معامله خارج شد!

و در طرف دیگر مشاور رئیس‌جمهور با طرح مثال لطیف دیگری، فوراً به او پاسخ داد:

شما 6 سال پیش پشت فرمان این ماشین بودید؛ آنقدر از چراغ قرمز گذشتید، ورود ممنوع رفتید، توقف مطلقاً ایستادید و … تا خسارت‌ها و جریمه‌های آن هزار برابر قیمت ماشین شد، سپس ماشین را به دره فصل هفت منشور انداخته و گفتید اینها کاغذ پاره است. این ارثیه دوران شوم ماشین‌بازی و تمرین رانندگی جنابعالی است.

صحنه‌ی جالبی است… گذشته از رویکرد سیاسی جناب جلیلی، و نیز اینکه اساساً بحث‌ درباره‌ی مقابله با تحریم‌ها در حوزه‌ی «سیاست» موضوعیت ندارد و انحرافی و فرع ماجراست، به‌طور قطع تحریم‌ها نسبت به قبل به‌صورت تصاعدی رشد کرده و هرگز ایران تا این اندازه از سوی طرف غربی تحت فشار نبوده است؛ گرچه پشت میزهای مذاکره، دیپلمات‌های این دوره با زبان مشترک سخن می‌گویند و نسبت به قبلترها لبخندهای ملیح‌تری مبادله می‌کنند. پیش‌روی تصاعدی غرب تا آنجا بوده که حتی خود رئیس‌جمهور از این اندازه هجمه و تهدید، با غیظ و ناراحتی یاد می‌کند:

دولت آمریکا می‌گوید “در هر لحظه‌ای آماده مذاکره با دولت ایران هستیم”! بعد وزیر خارجه آن کشور را تحریم می‌‌کنند، البته قبلش که غلط‌های بالاتری کردند و رهبر معظم انقلاب را تحریم کردند.

اما با این حال و با وجود روشن بودن پیش‌روی تحریم‌ها و تشدید حیرت‌آور  آنها نسبت به قبل، و در شرایطی که دولت مسئولیت اصلی شرایط فعلی را بر عهده دارد، متولیان دولت، به‌جای عبرت‌آموزی، عذرخواهی و تغییر مسیر به راه صواب، با اعتماد به نفس کامل از «موفقیت راهبرد مذاکره‌شان» می‌گویند؛ و جریان‌های قبلی‌ مذاکره‌کننده را مورد تمسخر قرار می‌دهند؛ و مذاکرات را نسبت به قبل «پرحاصل‌تر» و «نتیجه‌بخش‌تر» می‌دانند؛ سرداران دیپلماسی مذاکره را گرامی شمرده و به دریافت بالاترین نشان‌ها مفتخر می‌کنند و همیشه بر این گزاره غلط تاکید می کنند که “با خروج آمریکا از برجام تمام دنیا حق را به ایران داده و علیه آمریکا شده اند”، گو اینکه هدف مذاکره همین بوده، ولی واقعیت این است که در مقام عمل در دوره جدید تحریم ها قریب به اتفاق کشورها در تحریم های اقتصادی آمریکا علیه ایران همسو و همکار هستند و برخلاف دولت قبل که خیلی از کشورها در دور زدن تحریم ها با ما همکاری می کردند، الان این همکاری ها به حداقل رسیده است.

البته در این همه فقدان و فترت «واکاوی درست و غیرسیاسی و مبنایی از تحریم‌ها» و خلأ «اقدام سریع و قوی و متناسب با کنش‌های غرب»، آحاد مردم و به‌خصوص اقشار آسیب‌پذیر بیش از همه زیان می‌بینند.

بیشتر ببینید

کمی بعدتر این دولت هم می‌رود و دولت دیگری می‌آید؛ و باز تحریم‌ها تشدید می‌شود؛ و باز ما دست روی دست گذاشته‌ایم؛ و باز جناح‌های سیاسی بر طبل «ندانم‌کاری همدیگر» می‌کوبند. درک این مفهوم بسیار حیاتی است که مقابله با تحریم‌هایی که زیرساخت و بنای «دانش‌بنیان» و مبنای «اقتصادی» دارند، با فرافکنی و مجامله‌ی سیاسی ممکن نیست. تا زمانی که جهت‌گیری خردورزانه به همراه تمهید زیرساخت‌های دانشی و سیاسی و خصوصاً اقتصادی مناسب برای رویارویی با تهدیدها و تحریم‌ها فراهم نشود، و مقابله به مثل از کانال‌های مؤثر و مبتنی بر دانش صورت نگیرد، هیچ جریان سیاسی در این زمینه راه به جایی نخواهد برد؛

گو اینکه اساساً و به احتمال قریب به یقین، راه برون رفت از تحریم، مذاکره نیست، بلکه تقویت ساخت درونی اقتصاد است. «مذاکره‌کنندگان» باید فرع و حاشیه‌ باشند، نه صحنه‌گردان اصلی.

انتهای پیام/

عربستان خرید نفت از عراق را تکذیب کرد- اخبار اقتصادی – اخبار تسنیم


به گزارش خبرگزاری تسنیم به نقل از اویل پرایس، پس از حمله های روز شنبه به تاسیسات حیاتی نفت عربستان گزارش شد که عربستان سعودی در روز پنج شنبه از سازمان دولتی بازاریابی نفت عراق درخواست کرده 20 میلیون بشکه نفت خام برای پالایشگاه‌های عربستان به این کشور بفروشد .
ولی گزارشات بعدی نشان دادند که واحد تجارت شرکت نفت آرامکوی عربستان نفت خام غیر عرب را به مقدار معمول تجارت می کند و به دنبال نفت بیشتر از عراق نیست. این گزارش همچنین خبر درخواست 20 میلیون بشکه نفت از عراق را نادرست اعلام کرد .
به گفته منابع آگاه ، آرامکوی عربستان در نظر دارد نفت غیر عرب بیشتری در اختیار پالایشگاههای خود قرار دهد که طبق قراردادهای مشترک در خارج از عربستان فعالیت می‌کنند .
در روز شنبه تاسیسات پالایش نفت بقیق و میدان نفتی خریص در عربستان سعودی مورد حمله قرار گرفتند که باعث کاهش 5.7 میلیون بشکه از تولید نفت عربستان شد که معادل حدود 5 درصد عرضه جهانی نفت است .
طبق گزارشات رسیده ، شرکت آرامکو 40 درصد تولید از دست رفته را بازگردانده و به مشتریانش اطمینان داده که تمام نفت مورد نیاز خود را طبق قرارداد هایشان دریافت می کنند ولی ممکن است درجات سبک تر نفت جایگزین درجات نفت خام سنگین شود .
عربستان سعودی روز سه شنبه اعلام کرد بازگشت به شرایط معمول تولید احتمالاً کمتر از آنچه تصور می‌شد ، طول می کشد .
این خبر باعث کاهش 6 درصدی قیمت نفت در روز سه شنبه، یک روز پس از رکورد زدن قیمت نفت شد . گزارش واردات نفت خام توسط عربستان ، بزرگترین صادر کننده نفت جهان برای پالایشگاه‌های داخلی، باعث شد قیمت نفت در روز پنجشنبه افزایش یابد .
نفت خام وقت وست تگزاس اینترمدیت با 1.02 درصد افزایش، 58.67 دلار در هر بشکه و نفت برنت با 1.52 درصد، 63.61 دلار به فروش رسید .

انتهای پیام/92

 

ترکیه یک میلیارد دلار ارز خارجی از چین دریافت کرد- اخبار اقتصادی – اخبار تسنیم


به گزارش خبرگزاری تسنیم به نقل از بلومبرگ، بانک مرکزی چین یک میلیارد دلار سرمایه به ترکیه در ژوئن انتقال داد که بزرگ ترین بسته حمایتی پکن برای رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه بود و در یک زمان حساس در ماه انتخابات تحویل داده شد.

 به گفته یک مقام آگاه، این اولین باری است که ترکیه چنین مبلغی را طبق یک قرارداد پایاپای لیر-یوان دریافت می کند. این قرارداد به 2012 بر می‌گردد.

 این کمک مالی ذخایر خارجی ترکیه را در بحبوحه انتخابات داخلی استانبول بهبود بخشید. سرمایه گذاران بین المللی نگران ثبات سیاسی و مالی این کشور هستند.

  رئیس ترک صندوق مارشال آلمان گفت:« این منابع کوتاه مدت مالی راه حلی برای نیاز های طولانی مدت ترکیه نیستند. این کمک ها جایگزینی برای روابط طولانی مدت ترکیه با آمریکا و غرب نمی شوند».

 ترکیه همچنان در تلاش برای متنوع کردن منابع سرمایه گذاری خارجی خود در بحبوحه درگیری های بی سابقه با غرب است.  وزیر خزانه‌داری و دارایی ترکیه گفت اقتصاد آسیا یک شریک امیدوارکننده است که ترکیه باید سرمایه‌گذاری‌های آن را جلب کند.

 ترکیه و چین هفت سال پیش یک قرارداد مبادله ارزی امضا کردند که هر سه سال یک بار آن را تمدید می کنند. ولی تا پرداخت روز جمعه ،هیچ انتقال پولی از طرف چین طبق این قرارداد مبادله ارزی صورت نگرفته بود.

این انتقال پول نشان دهنده یک قدم رو به جلو در جهت تقویت ذخایر از طریق مبادله ارزی است. گرچه افزایش ذخایر در نهایت  مثبت است ولی  بازار ترجیح می‌دهد از شیوه‌های شفاف‌تری برای افزایش ذخایر ارزی استفاده کند.

 ترکیه سعی دارد قراردادهای مشابهی با سایر شرکت‌های خود هم امضا کند و سال گذشته یک توافق نامه با قطر در همین رابطه امضا کرد. قرارداد با قطر 3 میلیارد دلار ورودی ارز از این کشور حاشیه خلیج فارس به دنبال داشت.

 بانک مرکزی ترکیه و بانک پیپل چین برای اظهار نظر در این رابطه در دسترس نبودند.

  انتهای پیام/5

بازاری که یک شبه عده‌ای را ثروتمند کرد…


بازار طلا و سکه جزو بازارهایی است که هر روز در حال نوسان بوده و دستخوش تغییرات شده و به سختی می‌توان قیمت‌های چند لحظه بعد این بازار را پیش بینی کرد؛ نوسانات بالای این بازار باعث شده افرادی یک شبه به ثروت برسند و یا برخی افراد نیز ضرر کنند.

 بازار طلافروشان تبریز مثل همیشه کمی شلوغ است اما اغلب آنها برای تماشا و رصد به بازار آمده‌اند؛ چهره‌های بی حوصله فروشندگان گویای همه چیز است، قید خرید و فروش را زده و تنها در بازار روز را شب می کنند؛ برخی از آن‌ها در حال تماشای تلویزیون بوده و برخی  در مغازه چرت زده و عده‌ای دیگر نیز مشغول گردگیری هستند.

یک نفر از افرادی که در حال بازدید از مصنوعات طلا از پشت ویترین مغازه است به خبرنگار ایسنا می‌گوید: دوماه پیش طلا و سکه‌ای را خریداری کرده‌ام؛ اما اکنون شاهدیم که قیمت ها روز به روز کاهش می‌یابد از این رو برای این‌که بیشتر از این ضرر نکنم تصمیم گرفته‌ام آن‌ها را بفروشم.

یکی از با سابقه ترین طلا فروشان تبریز نیز می‌گوید: میزان خرید و فروش در بازار بسیار محدوده بوده و گاهی اوقات فقط عروس و داماد اقدام به خرید می‌کنند.  در روزهای اخیر بیشتر مراجعه کنندگان قصد فروش طلا و سکه خود را داشته‌اند و تعداد خریداران به شدت کاهش یافته است.

در مغازه‌ای که به غیر از فروشنده و سکوت، خبر دیگری نیست و فروشنده می‌گوید: خودتان وضعیت بازار و مغازه‌ها را می‌بینید اگر خرید و فروش باشد پشت میزم مشغول خرید و فروش بودم.

وی ادامه می دهد:مردم اغلب در موارد اجباری مانند خواستگاری و عروسی طلا خریداری می‌کنند. 

صاحب مغازه‌ای که درآن رفت و آمد زیادی دیده می‌شود، نیز می‌گوید: خبری از خرید نیست، بیشتر مراجعه کنندگان به پول احتیاج داشته و طلاجات خود را می‌فروشند و اغلب به دلیل نگرانی از کاهش مجدد قیمت طلا، اقدام به فروش می‌کنند.

این فروشنده می‌افزاید: در شرایط فعلی کشور، اگر مردم بتوانند نیازهای اساسی خود را تامین کنند، کافی است.

 فروشنده یکی از مغازه‌های بزرگ در بازار تبریز هم به ظاهر حوصله پاسخگویی به سوالی ندارد، می‌گوید: چرا مردم طلا بگیرند؟ در گذشته مردم به طلا به عنوان یک سرمایه نگاه می‌کردند، اما اکنون قیمت‌ها هر لحظه در نوسان بوده و دیگر کمتر کسی به طلا به عنوان سرمایه و پس‌انداز نگاه می‌کند. 

وی ادامه می‌دهد: از سوی دیگر موضوع مالیات بر ارزش افزوده همچنان مشکل اصلی ما است و خریدار با خرید هر گرم طلا مجبور به پرداخت مالیات هستند.

 یکی دیگر از فروشندگان نیز درباره وضعیت کسب و کار بازار می‌گوید: از بیکاری به شستن قطعات طلا و جواهرات روی آوردم، البته شش ماهی است که وضعیت ما همین است و با وضع کنونی بازار طلا، دیگر نمی‌توان کار کرد، زیرا با دخل و خرجمان همخوانی ندارد.

وی زیر لب می‌گوید: البته وقتی کسی نیست حرف ما را گوش کند بهتر است چیزی نگویم.

 «کار نیست و اگر بخواهیم مغازه را جمع‌آوری کنیم به کدام شغل باید روی آوریم؟ وضعیت تمامی اصناف این است» این گفته‌های یکی از بازاریان است که معتقد است: “مالیات بر ارزش افزوده به طور ناعادلانه گرفته می‌شود و باعث افت بازار شده است. “

وی می‌گوید: با فروش طلاجات موافق نیستم، چراکه فردا را هیچ‌کس نمی‌تواند پیش بینی کند.

نائب رئیس اتحادیه طلا و جواهر تبریز در گفت‌وگو با ایسنا در خصوص وضعیت کنونی بازار سکه و طلا در تبریز، اظهار می‌کند: متاسفانه بازار طلا وارد رکود شده است و نوسانات لحظه به لحظه این رکود را عمیق تر می‌کند، از این رو مصرف کننده ترجیح می‌دهد در خرید طلا دست نگه دارند.

میرمحمد پوراقدم شربیانی با بیان این‌که خرید و فروش به علت نوسان بسیار کاهش یافته است، گفت: قیمت سکه بعد از شش ماه برای اولین بار طی هفته‌های گذشته از پنج میلیون به چهار میلیون رسیده است.

نائب رئیس اتحادیه طلا و جواهر تبریز تصریح می‌کند: اقتصاد ما تب و لرز دارد اما این دوره گذرا بوده و قطعا شاهد رونق بازار خواهیم بود؛ بازار متشکل ارزی در ثابت ماندن نرخ بسیار تاثیر گذار است.

وی با اشاره به شفاف سازی و امنیت بازار ارز با راه اندازی بازار متشکل ارزی، عنوان می‌کند: بازار متشکل ارزی، نرخ را بر اساس معاملات واقعی مشخص می‌کند، به‌طوری که تعداد و قیمت ارز مبادله‌شده به‌صورت رسمی ثبت می‌شود.  

شربیانی می‌گوید: طلا در سبد خانوار بسیار ارزشمند و موثر بوده و مردم به آن به عنوان سرمایه نگاه می‌کنند؛ اگر مردم در کوتاه مدت ضرر کنند قطعا مطمئن باشند که در بلند مدت به نفع آن‌ها خواهد بود.

وی در خصوص آینده بازار طلا می‌افزاید: نرخ طلا تابعی از نرخ ارز داخلی و انس جهانی است در شرایط فعلی کشور، قیمت جهانی طلا باید بالاتر از قیمت فعلی باشد؛ از سوی دیگر در بخش داخلی تابعی از نرخ ارز است که اکنون به نرخ‌های واقعی نزدیک‌ شده است.
انتهای پیام

نگرانی از طرح حذف یارانه‎ها در اصلاح ساختار بودجه/ نسخه صندوق بین المللی پول با اقتصاد کشورها چه کرد؟- اخبار اقتصادی – اخبار تسنیم


به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم، اصلاح ساختار بودجه که این روزها حسابی دولتی‌ها را مشغول کرده درحالی در جلسات هماهنگی سران قوا به تصویب می رسد که اما و اگرهای فراوانی در کلیات آن وجود دارد.

قرار بود دولت در طرح اصلاح ساختار بودجه با رویکرد قطع وابستگی به نفت و عمل به سیاست های اقتصاد مقاومتی پیش برود ولی طرحی که از سوی سازمان برنامه و بودجه منتشر شده و هم اکنون درحال تصویب در جلسه هماهنگی سران قواست، با رویکرد اولیه فاصله دارد.

در جریان ارائه لایحه بودجه سال 98 به سران قوا، مقام معظم رهبری علاوه بر افزایش سهم صندوق توسعه ملی توصیه کردند که اصلاحات ساختاری بودجه و نگاه دوسالانه به این بودجه و کاهش هزینه‌های غیر ضرور در دستور کار قرار گیرد به همین علت برای انجام اصلاحات مجددا به سازمان برنامه و بودجه بازگشت.

مقام معظم رهبری همچنین درپی تذکرات چندباره خود به دولت، خواستار اصلاح ساختار بودجه با رویکرد قطع وابستگی به نفت در راستای سیاست‌های مصوب اقتصاد مقاومتی، شدند.

چندماه بعد از تأکید مقام معظم رهبری به اصلاح ساختار بودجه، سازمان برنامه و بودجه از برنامه‌ای رونمایی کرد با عنوان “طرح اصلاح ساختاری بودجه”. طرح اصلاح ساختاری بودجه در چهار محور «درآمدزایی پایدار»، «هزینه کرد کارا»، «ثبات سازی اقتصاد کلان و توسعه پایدار» و «تقویت نهادی بودجه» تعریف شده است.

دولت تعهد کرده است تا در مدت 4 ماه ابتدایی سال ساختار بودجه را اصلاح کرده و بودجه سال آینده را بر اساس ساختار اصلاح شده برنامه‌ریزی کند.

هم اکنون بندهای مختلف طرح دولت برای اصلاح ساختار بودجه در جلسه هماهنگی سران قوا درحال بررسی است و این موضوع هم البته واکنش نمایندگان مجلس را به همراه داشته است.

اما هدف این گزارش واکاوی واکنش های مثبت و منفی به اصلاح ساختار بودجه نیست بلکه مروری به اتفاقی است که چند ماه قبل رخ داد و اتفاقاً از سوی سازمان برنامه وبودجه نیز رسانه ای شد.

اوایل اردیبهشت ماه امسال، هیاتی از صندوق بین المللی پول (IMF)  به ایران آمد و دو هفته نیز در کشورمان حضور داشتند تا مشاوره‌ای در برخی مباحث اقتصادی به مسئولان بدهند.

طبق آنچه که از سوی سازمان برنامه و بودجه کشور اطلاع رسانی شده است هیات 4 نفره صندوق بین المللی پول به همراه سرپرست معاون این صندوق در امور مالی در ایران به مسائل مهم،‌ حساس و استراتژیک این روزهای اقتصاد کشور یعنی اصلاحات ساختاری برنامه و بودجه پرداخته‌اند.

در این جلسات مسائلی مانند توسعه مشارکت عمومی و خصوصی، بودجه ریزی و نظارت بر شرکت‌های دولتی و بودجه ریزی میان مدت بحث و بررسی صورت گرفته است.

چند هفته بعد از اعلام سفر این افراد به ایران، سازمان برنامه و بودجه از طرحی با عنوان اصلاح ساختار بودجه رونمایی کرد و این سوال مطرح شد که نقش هیئت کارشناسی صندوق در طرح منتشر شده از سوی سازمان برنامه بودجه چه میزان بوده است؟ آیا سازمان برنامه برای نگارش اصلاح ساختار بودجه ، نظرات صندوق بین المللی پول را پیاده کرده یا تنها به عنوان یک مشاور از کارشناسان صندوق استفاده کرده است؟

البته مسئولان سازمان برنامه و بودجه اخیرا نقش آفرینی هیات صندوق بین المللی پول در تدوین برنامه اصلاح ساختار بودجه را کاملا رد کرده و تصریح کردند که هیات مذکور صرفا در خصوص توسعه مشارکت عمومی و خصوصی مشاوره داده است. حال اگر صحت این اعلام را بپذیریم ولی محتوایی که در برنامه اصلاح ساختاری بودجه منتشر شده، شامل مواردی است که نگرانی هایی را از عمل به توصیه های صندوق بین المللی پول در این برنامه ایجاد می کند.

به گزارش تسنیم، یکی از رویکردهای پرابهام طرح پیشنهادی دولت برای اصلاح ساختار بودجه، بحث آزادسازی قیمت‌ها و افزایش قیمت حامل های انرژی و حذف یارانه‌ها است که هر چند موضوع اصلاح نظام یارانه ای باید در دستور کار باشد، ولی توصیه هایی که صندوق بین المللی پول در باره روشهای آزادسازی قیمتها و حذف یارانه ها ارائه می کند، عواقب مخربی در کشورهای که به این توصیه ها عمل کردند، داشته است.  نکته مهم اینکه این گروه در تمام این سالها غیر از این موارد پیشنهاد دیگری برای بهبود وضعیت اقتصادی کشورها نداشتند.

درحالی که تجربه ی کشورهای غربی نشان می دهد مهد این سیاست‌ها نیز به این سیاست ها پایبند نیستند و اتفاقاً طرح های حمایتی از افراد ضعیف و نظارت و دخالت دولت در برخی موارد به ویژه کالاهای اساسی و اعطای یارانه برای مایحتاج ضروری مردم و داروها و زمینه های بهداشتی به طور گسترده به چشم می خورد.

در ادامه این گزارش مروری خواهیم داشت به حال و روز کشورهایی که از مشاوره های اقتصادی صندوق بین المللی پول استفاده کرده و نسخه پیچی آنها را در بودجه خود اعمال کرده اند.

صندوق بین المللی پول در سال 1945 با هدف توسعه همکاری های پولی و تضمین ثبات مالی، تسهیل تجارت بین المللی و توسعه اشتغال و رشد اقتصادی و کاهش فقر تاسیس شد. ارائه کمک های مالی به کشورهای فقیر و کمتر توسعه یافته یکی از ابزارهای مهم صندوق بین المللی پول برای توسعه این اهداف بوده است.

* عدم ورود سرمایه گذارهای خارجی به کشورهایی که از نسخه صندوق استفاده کرده اند

کمک های صندوق بین المللی پول به کشورهای بحران زده تاثیری منفی بر سرمایه گذاری مستقیم خارجی در این کشورها داشته است.

تحقیقی که اخیراً انجام شده نشان می دهد سرمایه گذاران تمایل کمتری دارند وارد کشورهایی شوند که از صندوق بین المللی پول کمک دریافت می کنند. در واقع کمک مالی صندوق بین المللی پول به کشوری باعث می شود که سرمایه گذاران خارجی کمتری سرمایه های خود را به آن کشور بیاورند.

 

گزارش‌های منتشر شده نشان میدهد که صندوق بین المللی پول و بانک جهانی اقتصاد آفریقا را ویران کرده اند.

صندوق بین المللی پول و بانک جهانی برای دادن وام به کشورهای آفریقایی شرط و شروطی برایشان گذاشته و خواستار اصلاحات بودجه ای شده اند که این اصلاحات بودجه ای در بلندمدت به ضرر کشورهای آفریقایی تمام شده است.

* غنا از تولید کننده برنج به وارکننده برنج تبدیل شد

در همین ارتباط بد نیست اشاره ای داشته باشیم به کشور غنا، این کشور بخش مهمی از غذای مورد نیاز مردمش را در داخل تولید می کرد تا این که صندوق بین المللی پول مبلغی را به عنوان وام در اختیار این کشور قرار داد و شرط کرد دولت غنا یارانه هایی را که به کشت کاران برنج می پردازد قطع کند.

با قطع این یارانه ها طی چند سال بعد تولید برنج غنا به شدت کاهش یافت و این کشور به یکی از واردکنندگان عمده برنج از غرب به ویژه آمریکا تبدیل شد.

* فشار به پاکستان برای پرداخت وام به شرط افزایش مالیات و کاهش هزینه های دولتی

مشابه این اتفاق برای پاکستان نیز افتاده است؛ کشور پاکستان به منظور خروج از بحران مالی و سرو سامان دادن به وضعیت اقتصادی این کشور تقاضای وام چند میلیارد دلاری از صندوق بین المللی پول داشت.

اما این صندوق از دولت پاکستان خواسته تا وضعیت مالی این کشور را بر اساس کسری بودجه به مقدار 3.5 درصد تولید ناخالص داخلی تعیین کند.

برای رسیدن به این هدف تنها راه برای دولت پاکستان افزایش مالیات ها و کاهش هزینه های دولتی می باشد، بنابراین صندوق بین المللی پول از دولت خواسته است تا 160 میلیارد روپیه از طریق دریافت مالیات های جدید درآمد کسب کند.

* تأثیر منفی نسخه پیچی‌های صندوق در زندگی مردم فقیر

کتابخانه ملی موسسات بهداشتی آمریکا گزارش داده است که برنامه های اصلاح ساختاری بر جمعیت فقیر تاثیر منفی می گذارد.

در این گزارش آمده است: ما در این مقاله به این نتیجه رسیده ایم که برنامه های اصلاحات ساختاری پیشنهاد شده از سوی نهادهای مالی بین المللی مثل صندوق بین المللی پول به ویژه زندگی مردم فقیر کشورها را تحت تاثیر منفی قرار می دهد.

مخالفت های این نهادهای بین المللی با پرداخت یارانه های انرژی یا مانند آن زندگی دهک های پایین را تحت تاثیر قرار می دهد.

ما در تحقیق خود بر روی بحث بهداشت تمرکز کردیم و دریافتیم در پی اصرار صندوق بین المللی پول و بانک جهانی بر کاهش یارانه ها بهداشت مادر و کودک در کشورهای دریافت کننده کمک از این نهادهای بین المللی کاهش قابل توجهی داشته است.

برنامه های پیشنهادی این نهادها کیفیت و کمیت دسترسی جمعیت فقیر به خدمات بهداشتی را کاهش داده و درآمد و غذای در دسترس آن ها را کاهش داده است.

بررسی های آماری نشان داد با اجرای پیشنهاد بانک جهانی برای دریافت 0.33 دلار از مراجعه کنندگان به مراکز بهداشتی در آفریقا تعداد مراجعه کنندگان به این مراکز 52 درصد کاهش یافت. با اجرای این دستور، مرگ و میر کودکان زیر 5 سال در آفریقا 6.3 درصد افزایش یافت یعنی هر سال 233 هزار کودک در اثر این دستور از دنیا می روند.

انتهای پیام/